10 Fabeltjes over Koffie

1. Van koffie droogt je lichaam uit
Cafeïne heeft inderdaad een licht vochtafdrijvend effect. Maar het water in cafeïnehoudende dranken (koffie, thee, cola) maakt dat ruimschoots weer goed. Een onderzoek uit 2014 wijst uit dat wie geregeld een kop koffie drinkt mogelijk zelfs weerstand kan opbouwen tegen de mogelijke vochtafdrijvende effecten.

2. Van koffie word je weer nuchter
Helaas is dit ook een fabeltje. Hoewel cafeïne een dronken persoon alerter kan maken, toont een studie van de American Psychological Association dat koffie de impact van alcohol op de hersenen niet kan omdraaien. De combinatie van een depressivum (alcohol) en een opwekkend middel (koffie, maar ook energiedrankjes) kan zelfs schadelijk zijn. Wie beide tesamen of kort na elkaar drinkt, voelt zich soms wakker en alert genoeg om potentieel gevaarlijke dingen te doen - zoals met de auto rijden. Om dezelfde reden zijn mixdrankjes als wodka-red bull ook geen goed idee.

3. Van koffie krijg je botontkalking (osteoporose)
Een zeer grote dosis cafeïne - meer dan zeven koppen koffie per dag (meer dan 744 milligram) - kan het calcium- en magnesiumverlies via de urine verhogen. Recente onderzoeken tonen echter aan dat dit het risico op botontkalking niet vergroot.
Oudere mensen kunnen echter gevoeliger zijn voor de effecten van cafeïne op het calciummetabolisme. Eén eetlepel melk zou al volstaan om het teniet te doen..

4. Van koffie ga je slechter slapen
Het klopt dat koffie een stimulerend middel is, maar tenzij je zéér vroeg onder de wol kruipt zal een bakje troost je geen slapeloze nachten bezorgen. De cafeïne die je consumeert, wordt in een sneltempo door de lever verwerkt. Binnen vier tot zeven uur is de cafeïne bijna volledig uit het lichaam verdwenen.

5. Van koffie krijg je hart- en vaatziekten
Wie gevoelig is voor cafeïne, kan na een kop koffie een lichte, tijdelijke stijging van de hartslag en de bloeddruk ondervinden. Diverse onderzoeken hebben echter geen verband kunnen leggen tussen cafeïne en een onregelmatige hartslag of een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.
Heb je last van een verhoogde bloeddruk of hartproblemen, dan ben je wellicht gevoeliger voor de effecten van koffie. Bespreek in dat geval je cafeïne-inname met de specialist.

6. Koffie werkt verslavend
Afhankelijk van wat je onder 'verslavend' verstaat, heeft dit fabeltje een grond van waarheid. Cafeïne stimuleert het centrale zenuwstelsel, en een regelmatige consumptie ervan kan een milde vorm van afhankelijkheid veroorzaken. Maar anders dan bij verslavende drugs vormt cafeïne geen bedreiging voor de fysieke, sociale of financiële gezondheid.
Drink je normaal twee of drie kopjes koffie per dag en stop je daar plotseling mee, dan kun je ontwenningsverschijnselen ervaren - hoofdpijn, vermoeidheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, een slecht humeur of concentratieproblemen. Deze symptomen verdwijnen echter na enkele dagen, en zijn geenszins vergelijkbaar met de effecten van het afkicken van bijvoorbeeld heroïne.

7. Van koffie krijg je kanker
Er zijn al veel onderzoeken gedaan naar het eventuele verband tussen cafeïne en het krijgen van kanker. Een analyse van dertien onderzoeken, waarbij in totaal 20.000 mensen betrokken waren, toont geen verband tussen kanker en cafeïne.
De stof heeft mogelijk zelfs een beschermend effect tegen bepaalde kankers.

8. Koffie stagneert de groei
De consumptie van cafeïne kan leiden tot een verminderde opname van calcium. Eén eetlepel melk volstaat al om dat effect teniet te doen. Het is niet duidelijk waar deze fabel vandaan komt en er is ook geen wetenschappelijk bewijs. Dat gezegd hebbende, is er ook geen sterk bewijs dat koffie de groei niét belemmert. Dat komt eenvoudigweg omdat de effecten op de lange termijn van koffie op kinderen nog niet grondig onderzocht zijn. Er is echter wel onderzoek verricht naar de langetermijn effecten van cafeïne op kinderen, en daarbij is geen verontrustend bewijs ontdekt.
Eén studie volgde 81 jongeren van 15 tot ongeveer 20 jaar gedurende zes jaar en stelde geen verband vast tussen de dagelijkse inname van cafeïne en de groei.

9. Koffie helpt bij afvallen
Cafeïne is vaak een actief bestanddeel in afslankproducten, toch klopt dit fabeltje niet. Hoewel cafeïne volgens een rapport uit 2010 in het vakblad International Journal of Obesity de stofwisseling lichtjes kan verhogen, dragen de effecten niet bij aan een "aanzienlijk of permanent" gewichtsverlies.
Koffie kan de eetlust weliswaar gedurende een korte tijd doen afnemen, maar er is niet voldoende bewijs dat dat echt helpt bij gewichtsverlies.
De obesitasepidemie zal met andere woorden niet opgelost worden met het drinken van een paar kopjes koffie.

10. Zwangere vrouwen mogen geen koffie drinken
Het klinkt best angstaanjagend dat cafeïne door de placenta kan dringen en dus de ongeboren baby kan bereiken. Maar tot dusver heeft geen enkele onderzoek aangetoond dat dat schadelijk is. Zwangere vrouwen mogen dus gewoon koffie drinken, wel is het verstandig het aantal kopjes te beperken tot één per dag.
Tijdens de zwangerschap kan je wel gevoeliger zijn voor cafeïne, omdat het langer duurt voor de lever alles verwerkt heeft.